A A A

ODZNAKI TURYSTYCZNE

Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze wprowadziło wiele różnych odznak turystycznych. Odznaki to nie tylko miła pamiątka z wędrówek, ale jednocześnie świadectwo zdobycia odpowiednich kwalifikacji i konkretny dowód prze- bycia w warunkach turystycznych określonej regulaminem ilości kilometrów. Każda dyscyplina turystyki kwalifikowa- nej posiada swoje odznaki. Mamy więc: Odznakę Turystyki Pieszej (OTP), Górską Od- znakę Turystyczną (GOT), Górską Odznakę Narciarską (GON), Nizinną Odznakę Narciarską (NON), Kolarską Odznakę Tu- rystyczną (KOT), Motorową Odznakę Turystyczną (MOT) — la kierowcy i Odznakę Turysty Motorowego (TM) dla pasa- żera, Turystyczną Odznakę Krajową (TOK), Żeglarską Od- znakę Turystyczną (ŻOT) i Turystyczną Odznakę Podwodną (TOP). Zasady zdobywania odznak turystycznych są zawarte w re- gulaminach wydanych przez Komisje Zarządu Głównego PTTK. Wszystkie wymienione wyżej odznaki posiadają 3 stopnie: — brązowy, srebrny i złoty, a także część z nich posiada jeszcze stopnie niższe, popularne i w wyższej ka- tegorii — duże odznaki — srebrną i złotą. PTTK ustanowiło również Młodzieżową Odznakę Krajo- znawczą (MOK), którą młodzi turyści mogą zdobywać na wycieczkach w różnych dyscyplinach turystycznych. Jest ona jednostopniowa. Możliwości zdobywania odznak przez turystów nie kończą się jednak na wymienionych odznakach. Jest jeszcze wiele odznak specjalnych, jak na przykład: Odznaka Turystyczna „Szlakami Chwały Oręża Polskiego" ustanowiona przez ZG PTTK z okazji XXV rocznicy powstania Ludowego Wojska Polskiego, Krajoznawczo-Turystyczna Odznaka PTTK „Szla- kami Polski Ludowej" ustanowiona z okazji 25-lecia PRL, a także odznaki turystyczno-regionalne ustanowione przez poszczególne okręgi PTTK (często we współdziałaniu z innymi, terenowymi instancjami), jak na przykład: Odznaka Krajo- znawcza „Szlakami Tysiąclecia po Ziemi Kieleckiej", Odznaka Regionalna „Turysta Dolnego Śląska", Odznaka Turystyczno- -Krajoznawcza „Miłośnik Puszczy Kampinoskiej", czy Od- znaka Turystyczna „Miłośnik Roztocza". Odznaki te prze- znaczone są dla turystów różnych dyscyplin, a więc i dla turystów pieszych. Ponieważ niniejsze „Vademecum" jest adresowane do turystów pieszych (nizinnych), zamieszczono niżej pełne teksty kilku regulaminów tych odznak, które mogą być zdobywane na wycieczkach pieszych — nizinnych. Zapoznajmy się z ich regulaminami i zdobywajmy odznaki, te miłe dowody stopniowego nabywania kwalifikacji turysty- cznych i pogłębiania znajomości naszego kraju. Wszyscy in- teresujący się innymi odznakami turystycznymi, m. in. regio- nalnymi, ich regulaminy znajdą w odziałach i okręgach PTTK.
  • V. Odznaka „Za Wytrwałość w Turystyce Pieszej"

    32. Odznakę zdobywać mogą posiadacze OTP dużej oraz malej w stopniu złotym. 33. Odznakę zdobywa się przez wielokrotne powtórzenia normy przewidzianej dla którejkolwiek OTP (poza popular- ną), z zachowaniem zarówno norm i warunków przewidzianych na dany stopień OTP. 34. Okresem uzyskania normy jest rok kalendarzowy, tj. zdo- bycie normy co najmniej brązowej OTP wymagane jest w okresie od 1 stycznia do 31« grudnia danego roku. 35. Posiadacz małej złotej OTP zdobywa odznakę za uzyska- nie 9 norm i posiadacz dużej srebrnej OTP — za uzyskanie 7 norm; posiadacz dużej złotej OTP — za uzyskanie 5 norm. 36. Coroczne normy na odznakę posiadacz dużej srebrnej OTP może zdobywać równocześnie (tj. w tych samych latach), ze szlakami na dużą złotą OTP. W tym przypadku jednak norma na odznakę musi być zdobywana na innych terenach niż przebiegał szlak na dużą złotą OTP. 37. Coroczne normy na odznakę posiadacz małej złotej OTP może zdobywać równocześnie ze szlakami na dużą srebrną OTP. W tym przypadku jednak norma na odznakę musi być zdobywana na innych terenach niż przebiegał szlak na dużą srebrną OTP. 38. W ciągu roku kalendarzowego można zaliczyć tylko jedną normę. Następnych wycieczek odbytych w danym roku ka- lendarzowym nie można zaliczyć na poczet normy dla na- stępnego roku. 39. Dokumentację odbytych wycieczek na odznakę należy prowadzić w książeczce wycieczek pieszych. 40. Po uzyskaniu każdorazowej normy — książeczkę wycie- czek pieszych, wypełnioną i poświadczoną przez przodownika TP, posiadającego uprawnienia na dany teren, należy przesłać listem poleconym do weryfikacji do Komisji Turystyki Pie- szej Zarządu Głównego PTTK — Warszawa, ul. Senator- ska 11 — w terminie od 1 grudnia danego roku do 31 stycznia następnego roku. Posiadacze małej złotej OTP przesyłają do- datkowo przy pierwszej weryfikacji książeczki wycieczek pieszych, na podstawie których przyznawane były małe OTP. KTP ZG PTTK zwraca zweryfikowane książeczki OTP w ter- minie do końca lutego. 41. Przy zaliczaniu ostatniej normy (piątej, siódmej lub dzie- wiątej) — książeczki do weryfikacji można nadsyłać bez 6 — Vadem»c«n)... 81 ograniczenia terminu. Odznakę przyznaje się w kolejneści nadsyłania książeczek. 42. Odznaka „Za Wytrwałość w TP" może być zdobywana wielokrotnie. Przy zdobywaniu odznaki po raz drugi bądź następny — obowiązuje uzyskanie 5 norm, niezależnie od stopnia posiadanej OTP (mała złota czy duża srebrna, bądź duża złota OTP). 43. Dla zdobycia odznaki nie jest wymagana kalendarzowa kolejna ciągłość uzyskiwania norm; przerwa roczna lub dłuż- sza nie przekreśla zdobytych uprzednio i zweryfikowanych norm.
  • III. Mała OTP

    Rys. 17. Odznaka Turystyki Pieszej Popularna 19. Ubiegający się o małą OTP powinien udokumentować uzyskanie: — dla stopnia brązowego — 100 pkt., — dla stopnia srebrnego — 250 pkt., — dla stopnia złotego — 500 pkt. 20. OTP w stopniu brązowym należy zdobywać w ciągu jed- nego roku (12 miesięcy), począwszy od daty pierwszej wy- cieczki. 21. OTP małą w stopniu srebrnym można zdobywać w ciągu 2 lat (24 miesięcy) i co najmniej na terenie dwóch woje- wództw. Poza województwem, w którym znajduje się miejsce zamieszkania ubiegającego się o odznakę należy uzyskać co najmniej 50 punktów, w tym najwyżej 10 punktów za zwie- dzanie miejscowości. Obowiązuje przy tym odbycie jednej wycieczki trzydniowej. 22. OTP małą w stopniu złotym można zdobywać w ciągu 3 lat (36 miesięcy). Wycieczki muszą być odbyte na obszarze co najmniej 3 województw. Poza województwem, w którym znajduje się miejsce zamieszkania ubiegającego się o od- znakę, należy uzyskać co najmniej 100 punktów, w tym najwyżej 20 punktów za zwiedzanie miejscowości. Obowią- zuje przy tym odbycie jednej wycieczki 5-dniowej lub dwóch 3-dni owych. 23. OTP mała może być zdobywana jedynie w kolejności stopni. W ciągu jednego roku można zdobyć odznakę tylko w stopniu brązowym i srebrnym. 24. OTP małą wszystkich stopni przyznają okręgowe KTP. Oddziałowe KTP mogą przyznać OTP małą stopnia brązo- wego i srebrnego oraz popularną, po nadaniu im uprawnień przez KTP ZG PTTK, na wniosek OKTP. 25. W przypadku wątpliwości związanych z przedłożoną do- kumentacją, przodownik TP lub właściwa Komisja Turystyki Pieszej mają obowiązek poddać ubiegającego się o odznakę sprawdzianowi, celem stwierdzenia czy rzeczywiście przebył daną trasę.
  • IV. Duża OTP

    26. Ubiegający się o dużą srebrną OTP musi posiadać odznakę małą w stopniu złotym, przebyć dwa spośród wyzna- czonych przez KTP ZG PTTK szlaków, o długości co najmniej 150 km każdy oraz wykazać się co najmniej roczną nieprzerwaną działalnością w zakresie turystyki i krajoznawstwa. Szlak wyzna- czony może być zastąpiony szlakiem opracowanym przez ubiegającego się, zaopiniowanym przez przodownika TP posiadającego uprawnienia na dany te- ren i zatwierdzonym przez okręgową KTP. Na równi z roczną aktywną działalnością, traktowane jest zorganizowanie co najmniej 10 pieszych wycieczek zbiorowych (ponad 6 osób). Srebrną OTP dużą można zdobywać w ciągu 3 lat, każdy ze szlaków powinien być przebyty w czasie, jednej nieprzer- wanej wędrówki. Z dwu wymaganych szlaków tylko jeden może przebiegać na obszarze własnego województwa. Duża srebrna OTP może być zdobywana na niezagospodaro- wanych trasach rajdów ogólnopolskich. W tym przypadku zdobywający odznakę nie potrzebuje przedstawiać szlaku do zatwierdzenia przez OKTP. 27. Ubiegający się o dużą złotą OTP powinien posiadać dużą srebrną, przebyć dwa opracowane przez siebie szlaki o dłu- gości co najmniej 200 km każdy, zaopiniowane przez przo- downika TP, zatwierdzone przez KTP ZG PTTK, a ponadto wykazać się co najmniej dwuletnią nieprzerwaną działalnością w zakresie turystyki i krajoznawstwa oraz ogólną znajomością zagadnień turystyczno-krajoznawczych. Dużą złotą OTP można zdobywać w ciągu trzech lat. Każdy ze szlaków powinien być przebyty w jednej nieprzerwanej wędrówce. Oba szlaki muszą- przebiegać przez inne woje- Rys. 18. Odznaka Przodownika Turystyki Pieszej wództwa niż szlaki przebyte na dużą srebrną OTP. 28. W ciągu jednego roku można zdobyć tylko jedną dużą odznakę. 29. OTP dużą przyznaje KTP ZG PTTK. Ubiegający się o przyznanie dużej OTP przesyła do ZG PTTK — Warszawa, Senatorska 11 — wypełniony formularz wniosku o przy- znanie dużej OTP z załączeniem: a) przy zdobywaniu OTP dużej srebrnej — książeczek wy- cieczek pieszych, na podstawie których przyznane były poprzednie odznaki, przy zdobywaniu OTP dużej zło- tej — legitymacji stwierdzającej przyznanie OTP dużej srebrnej; b) opisów przebytych szlaków z podaniem liczby kilo- metrów, zwiedzonych obszarów i miejscowości, a szcze- gólnie nie uwzględnionych w przewodnikach po danym terenie itp. Pożądane jest ilustrowanie opisów zdjęciami lub szki- cami. KTP zastrzega sobie prawo zatrzymania opisów. 30. Opisy szlaków przed złożeniem w KTP ZG PTTK po- winny być zaopiniowane przez przodownika TP, posiadają- cego uprawnienia na dany teren. 31. Punkty za zwiedzanie miejscowości i premie nie są za- liczane przy zdobywaniu odznak dużych.
  • Regulamin Odznaki Turystyki Pieszej (OTP)

    I. Postanowienia Ogólne 1. Odznaka Turystyki Pieszej, zwana r dalej w skrócie OTP, jest odznaką usta- nowioną przez Polskie Towarzystwo Turysystyczno-Krajoznawcze, w celu zachęcenia społeczeństwa do uprawiania turystyki pieszej, poznawania ojczyste- <- go kraju, jego przeszłości, współczesne- go dorobku, kultury, piękna krajobrazu ^7 ""~*~ J 1 Przyr°dy- Rys. ł6. Odznaka 2. OTP można zdobyć jedynie na terę- Turystyki Pieszej nie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. 3. OTP przyznaje Komisja Turystyki Pieszej (KTP) Zarządu Głównego PTTK bezpośrednio, bądź za pośrednictwem Okrę- gowych i Oddziałowych Komisji Turystyki Pieszej. 4. O OTP ubiegać się może każdy, kto ukończył 10 lat życia i wypełnił warunki przewidziane w niniejszym regulaminie. 5. OTP ustanowiona jest w trzech kategoriach: I — popularna OTP (bez stopnia), II — mała OTP w stopniach: brązowym, srebrnym i złotym, III — duża OTP w stopniach: srebrnym i złotym, IV — odznaka „Za Wytrwałość w Turystyce Pieszej". 6. Na OTP zalicza się wycieczki piesze (1 km odpowiada 1 pkt.) oraz zwiedzanie miejscowości wg wykazu miejsco- wości punktowanych. Za wycieczki w okresie zimowym (l.XI—31.111) przysługuje premia w wysokości 10% przeby- tych kilometrów. Wycieczki w tym okresie mogą być również odbywane na nartach, ale wyłącznie na terenach nizinnych. 7. Powtórzenia trasy lub jej odcinka, niezależnie od kierunku, nie zalicza się przy ubieganiu o ten sam stopień OTP. 8. Za zwiedzanie miejscowości umieszczonych w wykazie, stanowiącym załącznik do niniejszego regulaminu, zalicza się ustaloną liczbę punktów, pod warunkiem wpisania do ksią- żeczki wycieczek pieszych — obiektów zwiedzanych w danej miejscowości. Liczba punktów, uzyskanych za zwiedzanie miejscowości, jest zaliczana do wysokości 20% punktów, wymaganych dla da- nego stopnia OTP (poza dużą OTP). Zwiedzanie tej samej miejscowości może być zaliczone tylko jeden raz, niezależnie od stopnia małej OTP. Nie zalicza się punktów za zwiedzanie miejsc stałego zamieszkania. 9. Wycieczki górskie mogą być zaliczane na OTP, do wyso- kości 20% punktów wymaganych dla danego stopnia odznaki, pod warunkiem złożenia w książeczce oświadczenia, że nie były one jednocześnie zaliczane na GOT. Zaliczając wycieczki górskie przyjmuje się, że 1 punkt GOT odpowiada 1 punktowi OTP. 10. Wycieczek stanowiących jedną całość, odbywanych w nie- przerwanej wędrówce, nie można dzielić w celu zaliczenia ich na dwa stopnie odznaki. Zatrzymanie się w jednej miej- scowości nie dłużej niż na dwa dni nie przerywa ciągłości wędrówki. Na OTP małą stopnia srebrnego względnie złotego, wolno zaliczać wycieczki odbyte po ostatniej wycieczce dającej wymaganą ilość punktów na OTP poprzedniego stopnia. 11. Podstawą przyznawania OTP popularnej i małej oraz zaliczania norm na odznakę „Za Wytrwałość w TP" jest ksią- żeczka wycieczek pieszych wg wzoru ustalonego przez KTP ZG PTTK. 12. Trasa wycieczki (rajdu) powinna być szczegółowo wpi- sana do książeczki ł poświadczona przez przodownika TP, względnie: a) przewodnika PTTK prowadzącego wycieczkę; b) nauczyciela prowadzącego wycieczkę szkolną; c) kierownika wycieczki organizowanej przez zakład pracy lub inną instytucję. 7CPoświadczenia przez osoby wymienione w punktach a, b i c — muszą być ostemplowane przez organizatora wycieczki. 13. Wycieczki indywidualne powinny być poświadczane na szlaku przez wszelkiego rodzaju urzędy, instytucje, zakłady państwowe i spółdzielcze, urzędy pocztowe, organa rad na- rodowych, stacje kolejowe, posterunki MO, ogniwa i obiekty PTTK, domy wczasowe FWP itp. lub przez przodownika TP. Obowiązuje stwierdzenie daty przejścia. 14. Poświadczenia, o których mowa w pkt. 12 i 13, mogą być zastąpione szczegółowym opisem wycieczki, dołączonym do książeczki i potwierdzonym przez przodownika TP, posiada- jącego uprawnienia na dany teren. Przedstawienie opisów nia zwalnia od obowiązku prowadzenia książeczki wycieczek pieszych. 15. Jako górną granicę zaliczonego kilometrażu przejścia dziennego przyjmuje się dla młodzieży do lat 15 — 20 km, dla pozostałych — 30 km. 16. Przodownicy TP zwolnieni są od obowiązku uzyskiwania poświadczeń, o których mowa w pkt. 12—14. II. Popularna OTP 17. Popularna OTP jest przyznawana za uzyskanie w dowolnym okresie cza- su 60 punktów podczas nizinnych i gór- skich wycieczek pieszych oraz za zwie- dzenie miejscowości puktowych. 18. Popularna OTP może być przyzna- wana również po zdobyciu lub w trak- cie zdobywania małych, względnie du- żych OTP.
  • VI. Postanowienia końcowe

    44. Przy załatwianiu przyznawania OTP drogą koresponden- cyjną oraz zaliczania norm na odznakę „Za Wytrwałość w TP" — należy dołączyć znaczki pocztowe o wartości prze- syłki poleconej, jak przy nadaniu. 45. Komisja Turystyki Pieszej ZG PTTK zastrzega sobie prawo ostatecznej interpretacji postanowień niniejszego regulaminu. 46. Postanowienia niniejszego regulaminu obowiązują od dnia 1 stycznia 1970 roku.
  • Wykaz miejscowości punktowanych na Odznakę Turystyki Pieszej

    1. Woj. białostockie 15 punktów — Białystok, 10 punktów — Łomża, 5 punktów — Bielsk Podlaski, Ciechanowiec, Drohiczyn, Ełk, Sejny, Siemiatycze, Supraśl, Suwałki, Tykocin. 2. Woj. bydgoskie 20 punktów — Toruń, 15 punktów — Bydgoszcz, Chełmno, Grudziądz, 1<0 punktów — Biskupin, Brodnica, Chojnice, Kruszwica, Strzelno, Włocławek, 5 punktów — Brześć Kujawski, Chełmża, Ciechocinek, Golub-Dobrzyń, Inowrocław, Koronowo, Mogilno, Nie- szawa, Nowe n. Wisłą, Radziejów Kujawski, Radzyń Chełmiński, Świecie n. Wisłą, Trzemeszno, Wiele, Żnin. 3. Woj. gdańskie 20 punktów — Gdańsk, 15 punktów — Gdynia, Malbork, 10 punktów — Elbląg, Kartuzy, Pelplin, 5 punktów — Dzierzgoń, Gniew, Hel, Kwidzyn, Lębork, Łeba, Puck, Skarszewy, Sopot, Starogard Gdański, Sztum, Tczew, Waplewo Wielkie, Wejherowo. 4. Woj. katowickie 15 punktów — Cieszyn, Częstochowa, 10 punktów — Bielsko-Biała, Gliwice, Katowice, Pszczy- na, Tarnowskie Góry, 5 punktów — Będzin, Bytom, Chorzów, Czeladź, Iste- bna, Kłobuck, Koniaków, Lubliniec, Mikołów, Mysło- wice, Pyskowice, Rybnik, Siewierz, Skoczów, Sosno- wiec, Tychy, Wodzisław, Woźniki, Zabrze. 5. Woj. kieleckie 15 punktów — Kielce, Sandomierz, Szydłów, 10 punktów — Jędrzejów, Opatów, Pińczów, Radom, Szy- dłowiec, Wiślica, 5 punktów — Chęciny, Chmielnik, Drzewica, Bodzentyn, Busko, Iłża, Końskie, Kozienice, Kurozwęki, Nowy Korczyn, Opoczno, Ostrowiec Świętokrzyski, Sancy- gniów, Staszów, Sulejów-Podklasztorze, Przysucha, Wąchock. 6. Woj. koszalińskie 15 punktów — Koszalin, Słupsk, 10 punktów — Darłowo, Kołobrzeg, 5 punktów — Białogard, Bytów, Czaplinek, Człuchów, Drawsko, Jastrowie, Kluki, Połczyn-Zdrój, Sianów, Sławno, Szczecinek, Tuczno, Wałcz, Złotów. 7. Woj. krakowskie 20 punktów — Kraków, 15 punktów — Tarnów, 10 punktów — Igołomia, Ojców, Oświęcim, Stary Sącz, Wieliczka, 5 punktów — Alwernia, Bochnia, Ciężkowice, Krynica, Krzeszowice, Miechów, Niepołomice, Nowy Sącz, No- wy Targ, Olkusz, Poronin, Rabka, Sucha, Wadowice, Nowy Wiśnicz, Zakliczyn, Zakopane, Zator, Zubrzyca, Żywiec. 8. Woj. lubelskie 20 punktów — Lublin, 15 punktów — Kazimierz Dolny, Zamość, 10 punktów — Chełm Lubelski, Puławy, 5 punktów — Biała Podlaska, Janowiec n. Wisłą, Ko- deń, Kraśnik, Lubartów, Nałęczów, Opole Lubelskie, Radzyń Podlaski, Szczebrzeszyn, Tomaszów Lubelski. 9. Woj. łódzkie 15 punktów — Łęczyca-Tum, Łowicz, Łódź, Piotrków Try- bunalski, 10 punktów — Arkadia-Nieborów, Sieradz, Skierniewice, 5 punktów — Brzeziny, Inowłódz, Nowe Miasto n. Pi- licą, Oporów k. Kutna, Pabianice, Poddębice, Rawa Mazowiecka, Tomaszów Mazowiecki, Uniejów, Warta, Wieluń, Zgierz, Złoczew. 10. Woj. olsztyńskie 15 punktów — Olsztyn, 10 punktów — Frombork, Grunwald, Lidzbark Warmiński, Orneta, Pasłęk, Reszel, 5 punktów — Dobre Miasto, Giżycko, Kętrzyn, Lubawa, Morąg, Nidzica, Nowe Miasto Lubawskie, Olsztynek, Szczytno, Węgorzewo. 11. Woj. opolskie 15 punktów — Brzeg, Opole, Nysa, Paczków, Racibórz, 10 punktów — Głogówek, Namysłów, Otmuchów, 5 punktów — Biała, Byczyna, Czarnowąsy, Głubczyce, Głuchołazy, Góra Sw. Anny, Grodków, Kietrz, Klucz- bork, Koźle, Krapkowice, Niemodlin, Olesno, Prudnik, Strzelce Opolskie. 12. Woj. poznańskie 20 punktów — Poznań, 15 punktów — Gniezno, Kalisz, 10 punktów — Giecz, Gostyń, Konin, Kórnik, Krotoszyn, Leszno, Ostrów Lednicki, Rydzyna, Szamotuły, 5 punktów — Buk, Chodzież, Czarnków, Grodzisk Wlkp., Jarocin, Kępno, Koło, Kościan, Koźmin, Oborniki, Ostrzeszów, Piła, Przemęt, Pyzdry, Rakoniewice, Sie- raków, Słupca, Srem, Środa, Turek, Wągrowiec, Wol- sztyn, Września, Zbąszyń, Zduny Wlkp. 13. Woj. rzeszowskie 15 punktów — Biecz, Jarosław, Przemyśl, Rzeszów, 10 punktów — Baranów, Krosno, Łańcut, Sanok, 5 punktów — Bircza, Brzozów, Dubiecko, Dukla, Gorlice, Jasło, Kolbuszowa, Krasiczyn, Lesko, Leżajsk, Ma- chów, Nisko, Przeworsk, Tarnobrzeg, Zagórz. 14. Woj. szczecińskie 20 punktów — Szczecin, 15 punktów — Stargard Szczeciński, 10 punktów — Chojna, Kamień Pomorski, Myślibórz, 5 punktów — Barlinek, Cedynia, Choszczno, Drawno, Go- leniów, Gryfice, Gryfino, Kołbacz, Lipiany, Maszewo, Mieszkowice, Moryń, Nowogard Szczeciński, Pyrzyce, Recz, Trzcińsko-Zdrój, Trzebiatów, Wolin. 15. Woj. warszawskie 20 punktów — Warszawa, 15 punktów — Płock, Pułtusk, 10 punktów — Ciechanów, Siedlce, 5 punktów — Góra Kalwaria, Ostrołęka, Przasnysz, Ra- dziejowice, Sochaczew, Warka, Węgrów, Żyrardów. 16. Woj. wrocławskie 20 punktów — Wrocław, 15 punktów — Bystrzyca Kłodzka, Kłodzko, Świdnica, 10 punktów — Duszniki, Jelenia Góra, Legnica, Lwówek Śląski, Oleśnica, Złotoryja, 5 punktów — Bardo Śląskie, Bierutów, Bogatynia, Bo- lesławiec, Bolków, Chełmsko Śląskie, Chojnów, Cie- plice Śląskie, Dzierżoniów, Góra, Gryfów, Jawor, Ka- mienna Góra, Kąty Wrocławskie, Krzeszów, Lądek- -Zdrój, Lubań, Lubawka, Lubiąż, Lubin Legnicki, Lu- bomierz, Międzylesie, Milicz, Niemcza, Oława, Pro- chowice, Radków, Rogoźnica, Siedlęcin, Strzegom Strzelin, Środa Śląska, Trzebnica, Wałbrzych, Wołów, Ząbkowice, Ziębice. 17. Woj. zielonogórskie 15 punktów — Kożuchów, Zielona Góra, 10 punktów — Bytom Odrzański, Głogów, Gorzów Wlkp., Łagów Lubuski, Wschowa, Żagań, 5 punktów — Lubsko, Międzyrzecz,, Nowa Sól, Ośno Lubuskie, Strzelce Krajeńskie, Sulechów, Szprotawa, Świebodzin, Żary.
  • Wykaz tras wskazanych na dużą srebrną OTP

    I. Woj. białostockie 1.' Szlak „Mazur Garbatych" Prostki (st. kol.) — Ostrykół — Ełk — Siedliska — Ma- linówka — Bałamutowo — Jeziorowskie — Liski — Stare Juchy — Szczecinowo — Gorłówkowo — Sulejki — Dwo- rackie — Giże — Rosochackie — Olecko — Duły — Do- liwy — Gryzy — Borki — Czerwony Dwór — Staceń — Sokółki — Guzy — (Cisowy Jar) — Szeszki — Kamion- ka — Piotrasze — Suczki — Gołdap (st. kol.) — ok. 160 km. 2. Szlak „Północnej Suwalszczyzny" Suwałki (st. kol.) — Sobolewo — Gawrychruda — Bry- zgiel — Czerwony Krzyż — Rosochaty Róg — Magdale- nowo — Wigry — Stary Folwark — Leszczewo — Oku- nowiec — Osinki — Szwajcaria — Prudziszki — Zarze- cze Jeleniewskie — Szurpiły — Czajewszczyzna — Gul- bieniszki — Kleszczówek — Łopuchowo — Biaskowizna — Stara Hańcza — Dzierwany — Smolniki — Lizdejki — Rutka Tartak — Bondziszkł — Marianka — Makowszczy- zna — Wiżajny (PKS) — ok. 150 km. 3. Prostyń — Treblinka — czydły — Drohiczyn — Hajnówka — (st. kol.) — Nur — Ciechanowiec — Mo- Siemiatycze — Milejczyce — ok. 160 km. II. Woj. bydgoskie i. Szlak „Ziemi Krajeńskiej" Nakło n. Notecią (st. kol.) — Smielin — Sadki — Samo- strzel — Bnin — Dębowa Góra — Krostkowo — Biało- śliwie — Grabienna — Grabowno — Kaczory — Piła — Płytnica — wzdłuż rz. Gwdy — Tarnowski Młyn — Ptu- sza — Jastrowie — Jez. Środkowe — Jez. Małe — Lędy- czek — Prądy — Krzemieniowo — wzdłuż rz. Szczyry — Wygonki — Gliniana Góra — Bińcze — Biskupnica — leśn. Gozdnica — Człuchów — Rychnowy — Nieżywięć — Charzykowy — Chojniczki — Jarcewo — Chojnice (st. kol.) — ok. 170 km. 2. Koronowo (st. kol.) — wzdłuż Zalewu Koronowskiego — Sokole Kuźnica — Piła Młyn — Jez. Szpitalne — Łysko- wo — „Piekiełko" — nadl. Swit — Rudzki Most — Pła- skosz — nadl. Gołąbek — leśn. Kiełpiński Most — leśn. Zielonka — nadl. Woziwoda — Nadolno Karczma — Lu- tomski Most — Zapędowo — Żukowo — Rytel — Mylot — Okręgłik — jez. Trzemeszno — Giełdoń — Szotowa Gó- ra — Mącikał — wzdłuż jez. Kosobudno i Dybrzk — leśn. Drzewicz — Jez. Łąckie — Swornigacie — jez. Witeczno — leśn. Śluza — jez. Śluza — Jez. Parszczeńskie — Jez. Dłu- gie — jez. Laska — nadl. Stara Laska — leśn. Widno — jez. Milachowo — Milachowo — Kaszuba — Leśno — Lubnia — ok. 160 km. 3. Grudziądz — Michale — Grupa — Piła — Las Rolewski — (Buśnia — Rozgarty — Bąkowski Młyn) — Borowy Młyn — leśn. Kuźnica — jez. Mątasek — Grabowa Góra — Bliża- wy — Recice — Jażewica — Mł. Wycinki — Osiek — jez. Kałębie — Dębią Góra — leśn. Sobiny — Swatno — Orli Dwór — jez. Miedźno — Osie — Stara Rzeka — Tleń — Trzebciny — leśn. Kamionka — Jez. Okonińskie — Bia- ła — Jez. Białe — między jeziorami: Sztuczne i Zdręczno — Gardki — Jaty — Łukowo — Podtuchole — Czersk — Ma- lachin — Stara Juńcza — Pustki — Odry (Kręgi Kamien- ne) — Wojtal — jez. Grzybno — Bąk — leśn. Podrąbio- na — Płaczkowo — Borsk — Jez. Czyste — jez. Chadzie — Gołuń — Wdzydze Kiszewskie (PKS) — ok. 170 km. III. Woj. gdańskie 1. Łeba (st. kol.) — Sasino — Białogóra — Żarnowiec — Kar- wia — Jastrzębia Góra — Starzyno — Puck — Osłonino — Dębogórze — Gdynia — ok. 150 km. 2. Kościerzyna — Strzelnica — Wieprznica — Jez. Wlk. Dłu- gie (brzegiem wschodnim) — Jez. Małe Długie (brzegiem wschodnim) — Gostymie — Łysa Góra — Jez. Długie — Kręgi Kamienne — Sulecki Borek — Sulęczyno — jez. Węgorzyno (brzegiem zachodnim) — Podjazy — Jez. Go- widlińskie — Gowidlino — Puzdrowo — Sierakowice — Paczewo — Kamienica Królewska — Kamienicki Młyn — Jez. Białe — Jez. Potęgowskie — jaz. Lubygość — Jez. Kamienne — Nowa Huta — Mirachowo — Staniszewskie Błoto — jez. Osuszyno — Młyn Dolny — Jez. Łąckie — Prokowo — Kartuzy — rez. Zamkowa Góra — Kosy — Góra Tamowa — Chmielno — Chmielenko — Zawory — jez. Małe Bródno (brzegiem zachodnim) — Ręboszewo — jez. Wlk. Bródno (brzegiem wschodnim) — Jastrzębska Góra — Ostrzyce — Jez. Ostrzyckie (brzegiem wschod- nim) — Kolano — Wieżyca — Raty — Somonino — Wy- czehowo — jar Raduni — Babi Dół — jar Raduni — Żu- kowo — Rębiechowo — Klukowo — Dolina Radości — Gdańsk—Oliwa — ok. 160 km. IV. Woj. katowickie 1. Szlak Powstańców Śląskich Bytom — Piekary Śląskie — Rojca — Straszek — Bla- chówka — Repty — Zbrosławice — Kamieniec — Karcho- wice — Jaśkowice — Srocza Góra — Pniów — Pisarzo- wice — Toszek — Płużnica — Dąbrówka — Centawa — Jemielnica — Dziewkowice — Strzelce Opolskie — Szy- miszów — Różniątków — Kadłubiec — Góra Sw. Anny — Leśnica — Krasowa — Kłodnica — Pogorzelec — Brzeź- ce — Stare Koźle — Bierawa — Grabówka — Kotlarnia — Łącza — Rachowice — Karłowiec — Gliwice — ok. 160 km. 2. Szlak Husarii Polskiej Będzin — Góra Sw. Doroty — Grodziec — Przełajka — Dą- brówka Wielka — Bytom — Piekary Śląskie — Kozłowa Góra — Orzech — Tarnowskie Góry — Repty — Gór- niki — Grzybowice — Mikulczyce — Gliwice — Wójtowa Wieś — Żernica — Kuźnica Nieborowska — Pilchowice — Stanice — Rudy — Jankowice Rudzkie — Nędza — Łęż- czak — Markowice — Obora — Brzezie Widok — Brzezie (wieś) — Dębicz — Racibórz — Ocice Górne — Żerdzi- ny — Kornice — Piotrowice Wielkie — Pietraszyn — Krzanowice — ok. 160 km. 3. Krzeszowice — Tenczynek — Alwernia — Lipowiec — Libiąż — Oświęcim — Tychy — Paprocany — Pszczyna — Goczałkowice — Strumień — Chybie — leśn. Zaborze — Pierściec — Dolny Bór — Skoczów — Godziszów — góra Chełm — Krasna — Cieszyn — ok. 160 km. V. Woj. kieleckie 1. Pińczów (st. kol.) — Młodzawy — Polichno — Sancy- gniów — Działoszyce — Stradów — Pełczyska — Wiśli- ca — Chotel Czerwony — Skorocice — Chotelek — Bu- sko-Zdrój — Bronina — Owczary — Szczaworyż — Stop- nica — Oleśnica — Sufczyce — Koniemłoty — Rytwiany — Słaszów — Kurozwęki — Szydłów — Grabki — Wikto- rów — Rudki — Żabieniec — Smyków — Łukawa — Wi- dełki — Daleszyce — Góra Sikorza — góra Otr»cz — Kielce — ok. 160 km. 2. Kielce — Karczówka — Białogon — Czerwona Góra — Góra Zelejowa — Chęciny — Grzywy Korzeczkowskie — Bol- min — Małogoszcz — brzegiem Wiernej Rzeki — Oblę- gorek — Bobrza — Samsonów — Zagnańsk — leśn. Ka- niów — leśn. Rosochy — rez. Świnia Góra — Serbin — Sołtyków — rez. Piekło — rez. Skała — Piekło — Borki — góra Cymbra — Chlewiska — Szydłowiec — Grzybowa Góra — Wężyk — Wąchock — Starachowice — Ada- mów — Brody — Nietulisko — Kunów — Janik — leśn. Barańszczyzna — Krzemionki Opatowskie — Czarna Gli- na — Ćmielów — ok. 170 km. VI. Woj. koszalińskie 1. Szlak nadmorski Kołobrzeg — Ustronie Morskie — Gąski — Mielno — jez. Jamno (brzegiem południowym) — Jamno — Łobusz — Osieki — Łazy — jez. Bukowo — Bukowo Morskie — Dar- łowo — Jarosławiec — jez. Wicko —Zaleskie — Duni- nowo — Ustka — Dębina — jez. Gardno (brzegiem północ- nym) — Budziszcze — Smołdzino — Czołpinko — mie- rzeja n. jez. Łeba — Łeba — ok. 180 km. 2. Szlak Wału Pomorskiego Człopa — jez. Kamień — Załomie — Huta Załomska Martew — Tuczno — Strzeliny — Zdbów — Nacelno — Strączno — Bukowina Wałecka — Wałcz — Jez. Dobre — Nadarzyce — Iłowice — Swierczyna — Sośnica — Bada- no — Wierzchowo — Żabinek — Lubiaszewo — Linowo — Gudowo — Drawsko Pomorskie — ok. 150 km. VII. Woj. krakowskie 1. Kraków — Nowa Huta — Branice — Igołomia — Niepo- łomice — Puszcza Niepołomicka — Stanisławice — Łep- czyca — Nowy Wiśnicz — Stary Wiśnicz — Lipnica Mu- rowana — Czchów — Wyczyszczka — Tropie — Zakli- czyn — Skamieniałe Miasto — Jodłówka Tuchowska — Tuchów — Ryglice — Biecz — ok. 150 km. 2. Szlak Orlich Gniazd Kraków — Ojców — Pieskowa Skała — Rabsztyn — Ogro- dzieniec — Morsko — Bobolice — Mirów — Niegowa — Złoty Potok — Olsztyn — Częstochowa — ok. 150 km. VIII. Woj. lubelskie 1. Szlakami Roztocza Lubycza Królewska — Borysy — Gruszka Lubucka — Krą- gły Goraj — Monastyr — Dandy II — Wielki Dział — Narol — Psary — Huta Różaniecka — Wał Huty — Re- bizanty — wodospady Tanwi — Susiec — Kunki — Ła- sochy — Wapielnia — Góra Chełmowa — Podklasztor — Krasnobród — Jacnia — Adamów — Wojda — Kosobu- dy — góra Kruglik — Góra Tartaczna — Zwierzyniec — Wywłoczka — Turzynieckie Doły — Jaratyk — Cetnar — Dzielce — Szperówka — Piekiełko (jar) — Szczebrzeszyn — ok. 150 km. LX. Woj. łódzkie 1. Wieruszów — Sokolniki — Łagiewniki — Wieluń — Ru- da — Łaszów — Węże — Działoszyn — Kruszyna — Teklinów — Gidle — Żytno — Święta Anna — Rzeki Wielkie — Kłomnice ok. 160 km. X. Woj. olsztyńskie 1. Szlak Doliny Wielkich Jezior Ruciane — Nida — Wygryny — Iznota — Wierzba — Mi- kołajki — zach. brzeg jez. Tałty i Jez. Ryńskiego — Ryn — jez. Ołów — Jeziorko — Skop — Kozin — zach. brzeg jez. Niegocin — Giżycko — Koziechy Wielkie — Upałty — Kruklin — wsch. brzeg jez. Kruklin — Kruklanka — wsch. brzeg jez. Gołdapiwo — Przerwanki — wsch. brzeg jez. Pozezdrze — Ogonki — Węgorzewo — Zwierzyniecki Róg — Przystań — Kamionek Wielki — Sztynort — Ra- dzie je — Skrzypy — Dziwiszewo — Fulęda — Giżycko — ok. 185 km. 2. Szlak Kopernikowski Olsztyn — przełom rz. Łyny — Brąswałd — Bukwałd — wzdłuż Jez. Limajno — Dobre Miasto — Smolajny — wzdłuż rz. Łyny — Lidzbark Warmiński — Ignalin — Kras- ny Bór — Mingajny — Pieniężno — wzdłuż przeł. rz. Wał- szy — Długobów — wzdłuż Jez. Pierzchalskiego — Pierz chały — wzdłuż rz. Baudy — Frombork — ok. 170 km. 3. Szlak Grunwaldzki Lubowidz — Kopopaty — Jez. Bryńskie — doi. rz. Bry- nicy — Klonowo — Lidzbark Welski — doi. rz. Wel — Straszewo — Mroczenko — Kurzętnik — Nowe Miasto Lubawskie — Tylice — rz. Bałwanka — Grodziczno — Ostaszewo — Jez. Hartowieckie — Jeglin — Dębien — Dąbrówno — Sarnin — Łodwigowo — pole bitwy grunwaldz- kiej — Stębark — Mielno — jez. Omin — Czarci Jar — Olsztynek — rz. Pasłęka — jez. Wymój — Jez. Wulpiń- skie — Uniszewo — Gronity — Olsztyn — Kortowo ok. 195 km (w tym do Olsztynka ok. 160). XI. Woj. opolskie 1. Kluczbork — Bąków — Święta Anna — Olesno — Wa- chów — Radawie — Kadłub Turawski — Jez. Turawskie — Turawa — Czarnowąsy — Opole — Prószków — Krapko- wice — Brożec — Głogówek — Rostkowice — Biała — Smicz — Prudnik — ok. 160 km. XII. Woj. poznańskie 1. Poznań — Czerwonak — Dziewicza Góra — Głęboczek — Rejowiec — Skoki — Rogoźno — Pruśce — Wągrowiec — Kobylec — Danabórz — Gołańcz — Margonin — Cho- dzie* — ok. 160 km. 2. Miały (st. kol.) — Aresnowo leśn. — Sieraków — Ławi- ca — Kolno — Międzychód — Trzciel — Zbąszyń — Wol- sztyn — Przemęt — Boszkowo (st. kol.) — ok. 160 km. XIII. Woj. rzeszowskie 1'. Krosno — Odrzykoń — Prządki — Kombornia — Jabło- nica Polska — Malinówka — Brzozów — Humniska — Falejówka — Mrzygłód — Tyrawa Solna — Wola Kre- cowska — Dobrzanka — Malawa — Bircza — Krajna — Trójca — Borysławska — Rybotycze — Koniusze — Fe- dropol — Przemyśl — Krasiczyn — Korytniki — Krzyw- cza — leśn. Poręby — leśn. Borowiec — leśn. Korzenie — Pruchnik — Kańczuga — Siedleczka — Albigowa — Łań- cut — oko. 160 km. XIV. Woj. szczecińskie 1. Przyjezierze — Moryń (st. kol.) — Siekierki — Góry Krzymowskie — Chojna — Trzcińsko-Zdrój — Myślibórz — Trzcinna — Karsko — Barlinek — Pełczyce — Choszczno — ok. 160 km. (Odcinek Przyjezierze — Moryń — Chojna — strefa nad- graniczna). 2. Szlak Nadmorski Kołobrzeg — Niechorze — Rewal — Trzęsacz — Pobiero- wo — Kamień Pomorski — Dziwnówek — Dziwnów — Międzywodzie — Wisełka — Lubin — Wolin — ok. 170 km. 3. Szlak Czarnieckiego Szczecin — Bory Bukowe —- jez. Miedwie — Morzyczyn — Stargard Szczeciński — Pęzino — Marianowo — Szadzko — Dobrzany — Recz — Drawno — Barnimie — Załom — Osieczno — Krzyż — ok. 160 km.' XV. Woj. warszawskie 1. Warka — Pilica — Konary — Czersk — Góra Kalwaria — Brześce — Obory — Jeziorna — Warszawa — Dzieka- nów Leśny — Palmiry — Zaborów Leśny — Wiersze — Roztoka — Górki — Krzywa Góra — Czerwińsk — Wy- szogród — Zakrzewo — Kępa Polska — Miszewo Muro- wane — Słupno — Borowiczki — Płock — ok. 155 km. 2. Siedlce — Niwiski — Mokobody — Wyszków — Gro- dzisk — Liw — Węgrów — Stara Wieś — Kałęczyn — Ugoszcz — Maliszewa — Treblinka — Prostyń — Morzy- czyn — Brok — Poręba — Dalekie (st. kol.) — Porzą- dzie — Rząśnik — Obryte — Bartodzieje — Pułtusk — ok. 150 km. 3. Ostrołęka — Durlasy — Lelis — Długi Kąt — Tatary — Kadzidło — Golanka — Klimki — Wykrot — Myszyniec — rez. Czarnia — Bandysie — Brodowo Łąki — Żelazna — Cierpięta — Drążdżewo — Grądy —« rez. Sucha — Podoś — Borowe — Krzyżewskie Góry — Obłudzin — Węgrzyno- wo — Krasne — Szwejki — Kołaczów — Rębowo — Opinogóra — Ciechanów — ok. 150 km. XVI. Woj. wrocławskie 1. Szlak Zamków Piastowskich Ślęza — Wzgórza Kiełczyńskie — Świdnica — Swieba- dzice — Pełcznica — Książ — Zamek Cisów — Chwali- szów — Kłaczyna — Świny — Bolków — Płonina — (Nie- sytno) — Janowice Wielkie — Zamek Bolczów — „Szwaj- carka" — Wojanów — Jelenia Góra — Pilichowice — Lubomierz — Gryfów Śląski — Zamek Gryf — Jez. Złot- nickie — Zamek Czocha — Leśna — ok. 170 km. 2. Szlak Tysiąclecia Strzelin — Gromnik — Witostowice — Henryków — Cie- płowody — Wzgórza Bukowe — Niemcza — Dzierżo- niów — Rościszów — Walim — Jugowice — Zagórze Ślą- skie — Wałbrzych — Sokołowsko — Mieroszów — Chełm- sko Sl. — Lubawka — Krzeszów — Kamienna Góra — Wielka Kopa — Purpurowe Jeziorko — Marciszów — ok. 160 km. 3. Legnica — Legnickie Pole — Jez. Koskowickie — Jez. Kunickie — Prochowice — Lubiąż — Brzeg Dolny — Oborniki Śląskie — Trzebnica — Brzezie — Sułów — Mi- licz — Stawy Milickie — Gądkowice — Zduny — ok. 160 km. XVII. Woj. zielonogórskie 1'. Wschowa — Buczyna — Lgiń Holendry — Przylesie — Przybyszów — Sława Śląska — Lubogoszcz — Lubia- tów — Konotop — Lipiny — do rzeczki przed Przyboro- wem — Górzno — Runów — Siedlisko — Bytom Odrzań- ski — Wzgórza Dałkowskie — Dalkowa Góra — Miesz- ków — Zimna Brzeźnica — Żuków — Nowe Miasteczko — Bielice Kożucłiowskie — Działoszyce — Mirocin Dol- ny — Studzieniec — Lelechów — Czesław — Zatonie — Jędizychów — Zielona Góra — ok. 150 km. 2. Międzyrzecz — Kursko — Chycina — Goruńsko — Ble- dzew — Zemsko — Popowo — Twarszielewo — Rokitno — Chełmsko — Skwierzyna — Murzynowo — Gościnowo — Polichno — Santok — Czechów — Gorzów Wielkopol- ski — Wojcieszyce — Srebrna — jez. Łubie — jez. Chłop — Rybakowo — ndl. Lipy — Wilanów — Wieli- sławice — Strzelce Krajeńskie — Lichoń — jez. Sława — Chomętowo — Osiek — Dobiegniew — ok. 160 km.