Świątynia Asklepiosa

Grecja » Świątynia Asklepiosa

Świątynia Asklepiosa (położona za tolosem, idąc od strony stadionu) była budowlą w stylu doryckim o wymiarach 24,45 x 13,20 m z peripterosem 6x11 kolumn. Wzniesiono ją w latach 380-375 p.n.e., a jej budowniczym był architekt Theodotos. Obecny stan zachowania nie bardzo daje pojęcie o wyglądzie budynku. Wewnątrz znajdował się wspaniały posąg boga zdrowia, wykonany ze złota i kości słoniowej przez Trasymedesa z Paros (znamy dziś tę rzeźbę wyłącznie z opisów autorów starożytnych). Świątynia była bogato dekorowana, niektóre fragmenty tego wystroju zachowały się i są eksponowane w Muzeum Archeologicznym w Atenach. 

Równolegle do świątyni, od ¡ej południowej strony, stał ołtarz Asklepiosa. Na pograniczu sanktuarium (od południa) wzniesiono w końcu IV w. p.n.e. świątynię Artemidy. Skromne jej resztki pozwalają zaledwie zorientować się w planie. Bardziej na południe położone były: Palestra, Gimnazjon i łaźnie. Na północ od okręgu Asklepiosa znajdowała się świątynia Afrodyty, a w północnej części okręgu znajdowały się Propyleje - monumentalna brama sanktuarium łącząca je z drogą wiodącą do miasta. Był to element symboliczny - temenos (okręg święty) Asklepiosa nie posiadał bowiem jakiegokolwiek obmurowania, a i w Propylejach nie odnaleziono żadnych śladów drzwi czy innych zamknięć.

Dalej na południowy wschód od Hieronu Asklepiosa, w kierunku wzniesienia Kynortionu, znajdował się duży zajazd-hotel dla pielgrzymów i szukających uzdrowienia. Budowla takatagogion - o kształcie kwadratu (bok długości 76 m), miała 2 kondygnacje, a na każdej mieściło się 20 pokoi otaczających wewnętrzne dziedzińce. Muzeum zawiera interesujące fragmenty architektoniczne, po-chodzące z całego zespołu budowli. Szczególnie warte obejrzenia są elementy wystroju tolosu. Na zboczach Kynortionu znajduje się jeden z najwspanialszych teatrów greckich Zbudowano go ok. 350 r. p.n.e., a jego twórcą był Poliklet Młodszy. Był to pierwszy w Grecji teatr wykonany całkowicie z kamienia. Znakomicie zachowała się widownia teatru, gdzie linia poziomego chodnika (diazoma) wyodrębnia dwie kondygnacje. Górna zawiera 20 rzędów stopni dla widzów, dolna 32 zwykłe oraz 3 rzędy miejsc honorowych - jedno przy orchestrze (kolista płaszczyzna u stóp wzgórza, na której występował chór), a dwa przy diazoma. Od orchestry promieniście rozchodzą się schody, dzieląc widownię na sektory (12 w części niższej, 22 w górnej). Pośrodku orchestry wznosił się ołtarz Dionizosa (thy- mele). Właściwa scena, na której występowali aktorzy, to podwyższone proskenion, wykonane w tym teatrze dopiero w okresie hellenistycznym. Teatr mógł pomieścić ok. 10 tys. widzów.

W Argolidzie można jeszcze zobaczyć TRIZINĘ (Troizen, Trezene) ze skromnymi szczątkami starożytnych budowli, sanktuarium Pana oraz kastro z XIII w. U wybrzeży Argolidy leży wyspa Poroś z ruinami sanktuarium Posejdona. Za przylądkiem Skileo położona jest HYDRA (Hidra, Idra), znana z wojny o niepodległość. Klasztor Panajia z XVII-wiecznym kościołem stanowi ciekawy przykład późniejszej architektury greckiej. Hydra była w XVIII i XIX w. ośrodkiem żeglarzy, kupców ¡armatorów, których rezydencje z XVIII-XIX w. są przykładem budownictwa zamożnych warstw greckich tego okresu. Trzeba dodać, że będąc prawdziwą potęgą morską w czasach nowożytnych, Hydra wywalczyła sobie prawie niezależną pozycję i dlatego stanowiła poważne zagrożenie dla Turcji w czasie wojny o wyzwolenie kraju. Również znana z walk morskich w okresie wojny wyzwoleńczej jest wysepka Spetsai (Spetse, Spetses). Z zabytków znajdują się tu ruiny 2 kościołów chrześcijańskich (typy bazylik) z VI w. n.e.