RODOS

Grecja » RODOS

RODOS (Rhodos) o powierzchni 1400 km2, odległa od wybrzeży Azji zaledwie o 18 km, była w starożytności ośrodkiem kultu boga słońca - Heliosa, uważanego za jej opiekuna. Jego trzej synowie - Lindos, lalysos i Kamiros, mieli być założycielami trzech miast, które wzięły od nich nazwy. Czczono tu też żeńską boginię o cechach bóstwa chtonicznego, a także Kronosa, Apollina i Dionizosa. Za opiekuna wyspy uważano czasem boga mórz - Posejdona. W II tysiącleciu p.n.e. wyspa uległa wpływom Krety, a potem osiedlali się też Mykeńczycy, którzy, być może, utworzyli tu na przełomie XV i XIV w. p.n.e. dosyć silne państwo. Zaznaczyły się na tym terenie także wpływy wschodnie, głównie Fenicjan. Następnie zajęli wyspę Dorowie. Rodos brało żywy udział w kolonizacji w VIII-VI w. p.n.e., zakładając miasta w południowej Italii, na Sycylii i na wybrzeżu Afryki. W V w. wyspa stała się potęgą i jej pozycji nie osłabiło nawet członkostwo Związku Ateńskiego (do 411 r. p.n.e.). W IV w. p.n.e. panowali tu dość krótko Persowie. W okresie późniejszym należała Rodos do czołowych potęg świata hellenistycznego, zawdzięczając swój rozwój żegludze i handlowi. Słynęła też jako ośrodek kultury hellenistycznej, przyciągając Rzymian, przyjeżdżających tu głównie celem kształcenia się w wymowie. Rzym, początkowo sprzymierzony z Rodos, począł jednak popierać Delos ze szkodą dla handlu i potęgi tej pierwszej. Ostatecznie Rzymianie podbili ją w 43 r. p.n.e. W czasach nowożytnych nad wyspą panowali Arabowie, a następnie Genueńczycy i Wenecjanie. Od 1309 r. stała się ona siedzibą zakonu rycerskiego joannitów, którzy władali nią do 1522 r., kiedy to zostali wyparci przez sułtana tureckiego, Sulejmana. W latach 1912-1945 Rodos należała do Włoch, a po II wojnie światowej połączyła się z Grecją.

Dzisiejsze miasto RODOS (ok 70 tys. mieszkańców) zawiera w części południowej dawną zabudowę joannitów. Mury (długości ok. 4 km) pochodzą z XIV-XVI w. Stanowią one potężny zespół fortyfikacji z bastionami, wieżami i bramami. Wewnątrz obwarowań mieściło się całe miasto joannitów ze świetnie do dziś zachowanymi zabytkami. Pałac był siedzibą wielkich mistrzów, pochodzi z połowy XIV w., przebudowany w XV w., swój wygląd obecny zawdzięcza rekonstrukcji. Ślady zabudowy antycznej znajdują się na akropolu odległym o ok. 3 km od miasta joannitów (w kierunku zachodnim). Zachowały się resztki świątyni Apollina, stadionu, teatru i gimnazjonu.