Okres ciemny i archaiczny dziejów Grecji

Grecja » Okres ciemny i archaiczny dziejów Grecji

Epoka bezpośrednio następująca po najeździe Dorów, zwana jest często przez historyków okresem ciemnym (XII-VIII w. p.n.e ). Nazwa ta najlepiej określa stan dzisiejszej wiedzy o tych czasach. Oprócz zachowanych zabytków archeologicznych, źródłem z którego korzystamy starając się uchwycić przemiany tego okresu, są poematy Homera, ale nasze wiadomości wciąż są fragmentaryczne, szczątkowe i niepewne.

Do najważniejszych zjawisk tego okresu należy ostateczne przegrupowanie i rozmieszczenie się plemion greckich, które w tym czasie właśnie zasiedlają cały obszar basenu Morza Egejskiego z wybrzeżami Azji Mniejszej (dzisiejsze wybrzeże tureckie) włącznie. Ekspansja morska tych plemion w kierunku wschodnim na wyspy Morza Egejskiego i pas wybrzeża azjatyckiego - zaczęła się zresztą wcześniej, u schyłku epoki mykeńskiej. Prawdopodobnie wykształcenie się trzech dialektów języka greckiego: południowego (z pod- odmianami: joński - używany na obszarach Jonii, czyli wysp przybrzeżnych i pasa wybrzeża Azji Mniejszej od Smyrny (Izmiru) do Miletu, attycki - używany w Atenach i na Eubei, arkadyjsko-cypryjski znany z Cypru i Pamfylii - na południowym wybrzeżu Azji Mniejszej oraz Arkadii na Peloponezie) północnego (eolski - wyspa Lesbos i północno-zachodni pas wybrzeża Azji Mniejszej od Assos do Kyme oraz Tesalia i Beocja) zachodniego (dorycki - Sparta i Argolida na Peloponezie, wyspa Kreta i południowo-za- chodni pas wybrzeża Azji Mniejszej z okolicznymi wyspami oraz liczne narzecza używane w Grecji północno-zachodniej). To rozmieszczenie dialektów greckich odpowiada mniej więcej usytuowaniu i zróżnicowaniu plemion greckich w okresie ciemnym, kiedy to już zaczynają zachodzić istotne różnice między kulturą i poziomem życia poszczególnych plemion.