Kult Dionizosa

Grecja » Kult Dionizosa

Kult Dionizosa, związany z rolnictwem i z opieką nad winną latoroślą, zawierał także elementy wiary w życie pozagrobowe. To, wraz z przekonaniem, że bóg ten łączy w sobie elementy natury ludzkiej, ziemskiej, oraz boskiej, uczyniły z niego patrona tragedii której rozwój możemy śledzić od schyłku VI w. p.n.e.

Ok. połowy VI w. p.n.e. tyran ateński, Pizystrat dokonał pewnej reformy kultu Dionizosa, nadając obrzędom ku czci tego boga charakter święta narodowego. Powstały wtedy tzw. Wielkie Dionizie, obchodzone wiosną (przełom marca-kwietnia, zwano je też miejskimi, w odróżnieniu od świąt wiejskich jesienią), na których czczono Dionizosa z przydomkiem Eleutheros (Wyzwoliciel). Elementem tych obchodów Stała się pieśń w wykonaniu chóru któremu odpowiadał przewodnik. Z dialogu przewodnika z chórem zrodziła się tragedia, której powstanie jest, być może, związane z imieniem pierwszego tragika (nie mamy, niestety, dochowanej jego twórczości) - Thespisa.

Od momentu powstania tego gatunku literackiego odbywał się na Wielkich Dionizjach konkurs teatralny - trzech poetów przedstawiało swe sztuki - każdy zgłaszał 3 tragedie i 1 dramat satyrowy (sztuka o lżejszej, pogodnej treści, której nazwa pochodzi od chóru przebranego tu zawsze za satyrów). Łącznie z trylogią tragiczną była to tetraologia wiązana często wspólnym tematem.

Z obfitej twórczości dramatycznej starożytnych zachowała się tylko niewielka jej część, w tym przede wszystkim dzieła trzech najwybitniejszych tragików - Ajschylosa, Sofoklesa i Eurypidesa, tworzących w V w. p.n.e. O komedii greckiej daje nam dziś pojęcie twórczość wybitnego komediopisarza V w. p.n.e. - Arystofanesa. Wszyscy ci twórcy działali w Atenach, będących wówczas prawdziwym centrum kultury greckiej.