KORYNT

Grecja » KORYNT

Korynt dzisiejszy jest miastem nowym, XIX-wiecznym. Zespół zabytków starożytnych znajduje się w odległości 8 km na połud-niowy zachód od miasta (Archaia Korinthos lub Palea Korinthos - „Stary Korynt" - u stóp Akrokoryntu). Podstawą potęgi Koryntu było jego dogodne położenie, dające kontrolę nad obu Zatokami i całym Przesmykiem Korynckim. Gwarantowało to nadzór nad dostępem do Peloponezu. 2 porty antyczne - Lechaion (Lechaeum) i Kenchreaj (Kenchreae, Ken- chreai) umożliwiły rozwój żeglugi i handlu.

W okresie archaicznym Korynt należał do czołowych potęg Grecji. Od VIII w. p.n.e. brał udział w kolonizacji, zakładając kolonie głównie na Zachodzie (wybrzeża Grecji północno-zachodniej, wyspy Morza Jońskiego, a następnie Sycylia z Syrakuza- miV W okresie rządów tyranów (pierwszym był Kypselos ok. połowy VII w. p.n.e.) Korynt osiągnął poza rozwojem gospodarczym także wysoki poziom kultury. Konkurentem morskim miasta od V w.p.n.e. stały się Ateny, mocarstwową pozycję tego państwa osłabiała też znacznie potęga Sparty. Rywalizując z Atenami i bojąc się ich ekspansji na tereny Przesmyku, Korynt był od końca VI w. p.n.e. sojusznikiem Sparty, biorąc udział po jej stronie w wojnie peloponeskiej.

WIV w. p.n.e. znaczenie Koryntu upada, choć w 338 r. p.n.e stał się on miejscem powstania Związku Helleńskiego pod hegemonią W okresie hellenistycznym miasto było wielkim ośrodkiem han- oiu i rzemiosła. Kres świetności Koryntu nastąpił w 146 r o n e kiedy to konsul rzymski Mummiusz, zwycięzca w wojnie ze Związkiem Achajskim, zburzył miasto doszczętnie. Był to symbol upadku Grecji i przejścia jej pod władzę Rzymu.

Korynt odbudowany w 44 r. p.n.e. jako kolonia rzymska, został stolicą prowincji Achai. W okresie cesarstwa był znanym ośrodkiem kultury na tym terenie w latach 51-52 n.e. przebywał tu św. Paweł. Najazdy barbarzyńców w okresie IV-VI w. zniszczyły Korynt, który podźwignął się raz jeszcze z upadku w okresie bizantyńskim, stając się kwitnącym miastem w XI w. Zburzony przez Normanów w XII w., a następnie złupiony przez krzyżowców, dostał się w XIV w. pod panowanie Florencji, aby po krótkim okresie ponownej przynależności do Bizancjum wpaść w ręce Turków w 1458 r.

Miasto nowożytne leży w innym miejscu niż Stary Korynt, gdyż praktycznie zostało założone i zbudowane po trzęsieniu ziemi w 1858 r. Zabytki starożytne odkryli archeolodzy amerykańscy. Zwiedzanie zespołu starożytnego najlepiej zacząć od świątyni Apollina. Zachowane do dziś 7 kolumn to narożnik południowo- -zachodni doryckiej świątyni z połowy VI w. p.n.e., która wznosiła się na 4-stopniowym podmurowaniu. Otoczona kolumnadą (perípteros, 6x15 kolumn) miała za przedsionkiem (pronaos) cellę długości 16 m podzielonądwoma rzędami kolumn (po 4 w rzędzie) na 3 nawy. Za cellą, przed opisthodomosem (pomieszczenie symetryczne do pronaos), mieściła się jeszcze jedna sala (megaron) z 4 kolumnami stanowiącymi przedłużenie kolumnady celli). Sala ta, być może, służyła jako skarbiec świątynny?

Na północ od świątyni znajduje się agora rzymska z widocznymi pozostałościami sklepików. Na wschód od świątyni biegła droga do Lechaion (port antyczny). Przy drodze są fragmenty sklepów rzymskich i innych budynków. Od południowo-wschodniej strony drogi, tuż pod agorą, znajdował się okręg święty Apollina otoczony murem (períbolos) z I w. Portykiem Południowym wznosiła się bazylika (okres rzymski). Dalej droga wiodła w kierunku Kenchreaj, drugiego portyku Koryntu. Po wschodniej i zachodniej stronie agory widoczne są pozostałości budowli z okresu rzymskiego (Bazylika Julia od wschodu i siedziba rady miejskiej od zachodu).

Wychodząc z agory w kierunku zachodnim, napotykamy muzeum ze zbiorami ciekawej ceramiki, brązów, rzeźb z okresu rzymskiego i pięknych mozaik. Są tu też ślady 2 świątyń i studnia Glauka. Podobnie, jak studnia Peirene, budowla ta pochodzi jeszcze z okresu archaicznego (prawdopodobnie przełom VII/VI w. p.n.e.). Frontowe portyki w obu studniach były wielokrotnie przebudowywane. Na północny wschód od studni Glauka wznosi się Odeon rzymski na 3 tys. słuchaczy (II-III w. n.e.), a nieco dalej na północ Teatr sięgający swymi początkami jeszcze V w. p.n.e. Zasadniczy kształt pochodzi z I w.n.e. Na północ od Teatru rozciągają się ruiny sanktuarium Asklepiosa. Świątynia boga-uzdrowiciela mieściła się tu już w IV w. p.n.e. W czasach rzymskich została starannie odrestaurowana. Poza nią w okręgu Asklepiosa znajdowały się wrota wystawione bogu w podzięce za uzdrowienia, budowle studzienne i inne zabudowania dla przybywających tu chorych.