Grecja Środkowa

Grecja » Grecja Środkowa

Grecja Środkowa położona jest między zatokami, na południu od strony zachodniej Koryncką(KorinthiakosKolpos)iod strony wschodniej -Sarońską (Saronikos Koipos), na północy-Ambra- kijską (Amvrakikos Kolpos) z leżącym tu miastem Arta i Eubejską (Ewoikos Kolpos) z miastem Lamia. Od pasa wyznaczonego przez linię Arta-Lamia zaczyna się obszar bardzo już rozwinięty w starożytności. W części południowo-wschodniej znajduje się Attyka z obecną stolicą kraju Atenami (Athine, Athenai, Athinai, Athènes). Kraina ta w starożytności stanowiła jedno z najpotężniejszych państw greckich panujące przez pewien czas nad całym basenem Morza Egejskiego. Było to państwo, które wydało Sokratesa i Platona, Ajschylosa i Sofoklesa. Z Attyką od północy sąsiaduje Beocja. W starożytności głównym ośrodkiem tej krainy było miasto Edypa, Teby (Thiwe, Thivai, Theve, Thebai), Obecnie jednym z największych miast jest Liwadiâ. Na zachodzie i północnym zachodzie znajdują się Doryda, Fokida (Fokaja) i Lokryda, (Lokvoi), a dalej Etolia i Akarnania, już nad Morzem Jońskim, reprezentujące zachodnią Grecję. Tu, niedaleko dzisiejszej Amfisy i w sąsiedztwie starożytnych Delf wznosi się szczyt Parnasu (Parnassos, 2457 m npm ), mitologiczna siedziba Muz - opiekunek sztuk. W Górach Lokrydzkich, w pobliżu Lamii, znajduje się wąwóz Termopile (Thermopilai), stanowiący wygodne przejście z Tesalii do Beocji, wsławiony w starożytności bohaterską obroną Leonidasa przed Persami (480 p.n.e.).

Z Grecji Środkowej wąski Przesmyk Koryncki prowadzi na Peloponez (znany też pod średniowieczną nazwą Morea). Od 1893 r. Przesmyk przecięty jest kanałem (długość 6,3 km, głębokość 8 m), łączącym baseny Morza Egejskiego i Jońskiego. Peloponez ma charakter krainy górskiej. Uprawy (oliwki, winna latorośl, owoce cytrusowe) są najbardziej rozwinięte w nadbrzeżnych krainach północnych: Achai i Elidzie. Urodzajna jest również położona na północy Argolida, obfitująca w zabytki z epok najstarszych i związana z cyklem mitów o władcach Argos i Myken. Tu rozgrywały się tragedie Agamemnona, Klitajmestry, Elektry i Orestesa. Część południową zajmuje Mesenia i Lakonia z urodzajną doliną rzeki Eurotas. W zachodniej części półwyspu, niedaleko Pirgos, nad rzeką Alfiós (starożytny Alfejos), znajduje się Olimpia, miejsce najsłynniejszych igrzysk starożytności, których tradycja przetrwała do czasów dzisiejszych we współczesnych olimpiadach.

U wybrzeży północno-zachodnich i zachodnich Grecji leżą Wyspy Jońskie. Największe z nich to: Kérkira (Kerkyra, 594 km2), Levkada (Leukas, 303 km2) Kefalinia (Cefalonia, 771 km2) i Zakinthos (Zakynthos, 408 km2). Charakteryzują się łagodnym klimatem, są urodzajne (uprawa winorośli, owoców cytrusowych, fig, oliwek). Do wysp wybrzeża północnego (trackiego) należą Thasos (Tazos) i Samotraka (Samothraki). Dwie grupy wysp na Morzu Egejskim, Sporady Południowe (Dodekanez, 2,7 tys. km2, największe wyspy: Rodos, Samos) i Cyklady (Kiklades, 2,6 tys. km2, największe wyspy: Naksos, Andros), stanowią przejście do wybrzeży Azji Mniejszej. W najbliższym sąsiedztwie lądu położona jest podłużna Eubea (Ewia, 3,6 tys. km2). Od południa grecki teren basenu Morza Egejskiego zamyka, leżąca już na Morzu Śródziemnym, Kreta (Kriti, 8,3 tys. km2), a od wschodu wyspy greckie położone już przy wybrzeżu Azji Mniejszej: Lesbos (Leswos, 1,8 tys. km2) i Chios (806 km2).