EPIDAUROS

Grecja » EPIDAUROS

EPIDAUROS położone nad Zatoką Sarońską należy do najciekawszych zabytków Argolidy i zarazem jej najpiękniejszych zakątków. W starożytności było niewielką, acz niezależną polis w Argolidzie, przez krótki okres panującą nawet nad Eginą. Sławę zawdzięczało sanktuarium Asklepiosa, które stało się szczególnie znane w IV w. p.n.e.

Asklepios (łacińskie Eskulap, stąd też pochodzi do dziś potocznie używany synonim lekarza) to bóg-uzdrowiciel, patron medycyny, opiekun chorych i lekarzy. Według tradycji mitycznej był to śmiertelny człowiek lub heros (człowiek-bohater o szczególnych cechach, zbliżony do bogów), uczeń znanego centaura Cheirona. Uważano go też czasem za syna Apollina. Z biegiem czasu został zaliczony do grona bogów. Pierwotnie kult Asklepiosa był kultem herosa. Kult ten jest wyraźnie pochodzenia północnego i do Grecji Środkowej dotarł z Tesalii przez Fokidę. Ośrodki kultu byty zarazem miejscem, w którym przebywali chorzy i poddawani różnym zabiegom leczniczym powracali do zdrowia dzięki, jak wierzono, opiece boga.

Epidauros było wpierw ośrodkiem kultowym Apollina, z mniej więcej VII w. p.n.e. pochodzą ślady sanktuarium tego boga na zboczu Kynortionu. Kult Asklepiosa dotarł tu w VI w. p.n.e. W okresie klasycznym odbywały się w tym miejscu co 4 lata na jego cześć igrzyska - Asklepieia. Od strony Nśfplio pierwszym obiektem zespołu zabytków jest stadion. Nieco na północ od niego znajduje się okręg święty - Asklepiosa - Hieron. Dziś jest to grupa ruin, a było to w swoim czasie jedno z najpiękniejszych sanktuariów w Grecji. Nad całą zabudową górowała okrągła budowla o zagadkowym przeznaczeniu - tolos budynek o wysokości 12 m, średnicy 21,82 m, otoczony peripterosem o 26 kolumnach. Wzniesiony w IV w. p.n.e. stał jeszcze w IV w. n.e. i uległ największemu zniszczeniu dopiero w wieku ubiegłym. Najbardziej zagadkowym elementem budowli jest labirynt fundamentu - 6 koncentrycznych kół rozdzielonych korytarzem, biegnących dokoła okrągłej studni. Przypuszcza się czasem, że 3 ostatnie (lub 2) kręgi pochodzą z budynku wcześniejszego, a że całość konstrukcji miała znaczenie nie tylko i nie tyle może architektonicze, co sakralne. Być może jest to ślad chtonicznego charakteru kultu Asklepiosa i wspomniana „studnia" była miejscem świętym sił podziemnych. Możliwe też, że budowla ta była symbolicznym grobowcem herosa Asklepiosa.